2026
Vooral in de zomer kan dit probleem zich voordoen: brokkelhoeven bij paarden. De onderrand van de hoef breekt af, er ontstaan kleine scheurtjes en de hoef ziet er rafelig uit. Maar hoe ontstaan brokkelhoeven eigenlijk? En belangrijker: wat kun je doen om de hoefkwaliteit van je paard te behouden en ondersteunen?
Wat zijn brokkelhoeven?
Onder brokkelhoeven verstaan we simpelweg dat de hoef van het paard afbrokkelt. De hoef is niet meer egaal en sluit niet meer mooi aan, de randen breken en brokkelen af. De te lang gegroeide stukken hoefwand ten opzichte van de zool breken dan af. Soms zie je daarbij duidelijk losse stukjes hoefhoorn of kleine scheurtjes aan de draagrand.
De hoefwand bestaat uit talloze kleine hoornpijpjes met daartussen hoornmateriaal. Samen vormen deze een sterke structuur die het gewicht van het paard helpt dragen. Als die verbinding minder stevig is, kan de hoefwand sneller afbrokkelen of scheuren. Bijvoorbeeld wanneer de hoefwand te lang wordt, uitwaaiert of plaatselijk te zwaar wordt belast. Het gaat dan vaak maar om 2 tot 3 cm vanaf de onderkant.
Maar soms kan er ook een scheur in de hoef ontstaan. Dat betekent vaak dat de hoefwand in zijn geheel te dun is (dus van boven naar onderen). Loopt een scheur verder omhoog of wordt een groot gedeelte van de draagrand aangetast, laat de hoef dan direct controleren door je hoefsmid of dierenarts.
Wanneer een groot deel van de draagrand verloren gaat, kan de zool bovendien meer worden belast. Op een harde of stenige ondergrond kan een paard hierdoor gevoeliger gaan lopen.
Wat zijn de oorzaken van brokkelhoeven bij paarden?
Brokkelhoeven hebben meestal niet één oorzaak. Vaak spelen hoefverzorging, belasting, ondergrond en de kwaliteit van het nieuw gevormde hoefhoorn allemaal een rol. Er zijn dan ook zowel externe en mechanische factoren die brokkelhoeven veroorzaken of verergeren, als interne factoren die invloed hebben op de hoeven.
- De ondergrond: Het lopen op oneffen stenen, scherpe randen, steentjes en een ruwe ondergrond kunnen de draagrand mechanisch beschadigen.
- Beenstand en belasting: Door bijvoorbeeld een afwijkende been- of voetstand kan een paard met de ene hoef op de rand van de andere hoef staan en deze beschadigen. Ook kan dit een ongelijke belasting en dus ongelijke slijtage veroorzaken.
- Hoefijzers: Bij het aftrappen of verliezen van een hoefijzer kunnen nagels stukjes hoefwand meenemen. Oude nagelgaten kunnen de onderrand bovendien kwetsbaarder maken.
- Bekapbeurten: Tijdige én kwalitatieve hoefverzorging is uitermate belangrijk. Wanneer er te lang tussen twee bekapbeurten zit, kan de hoefwand te lang worden en gaan uitwaaieren. De krachten op de draagrand nemen dan toe, waardoor de wand makkelijker scheurt of afbrokkelt. Ook als je te lang wacht met nieuwe ijzers zie je vergelijkbare problemen. Een juiste manier van bekappen en passende ijzers voor jouw paard zijn daarbij essentieel.
- Onvoldoende beweging = onvoldoende doorbloeding en versclechtering van het hoefmechanisme. Dit kan de hoefkwaliteit sterk in de weg zitten.
- Zomer: In de zomer groeien hoeven niet alleen sneller dan in de winter, het is dan ook vaak droger waardoor de ondergrond harder kan zijn.
- Voeding en spijsvertering: De hoefkwaliteit staat sterk in verbinding met de voedingsstoffen die een paard binnenkrijgt en de opname daarvan door de darmen. De gezondheid van de spijsvertering uit zich letterlijk tot in de puntjes van de hoef. Dit heeft o.a. te maken met de opname van voedingstoffen die belangrijk zijn voor de hoeven.
Oplossingen bij brokkelhoeven
Er zijn verschillende dingen die je kunt doen om brokkelhoeven te voorkomen of te helpen de afbrokkelende hoeven niet erger te laten worden.
-
Regelmatige bekapbeurten
Allereerst is het belangrijk om de hoeven regelmatig te laten bekappen. Jouw hoefsmid kent de hoeven van je paard hopelijk goed en kan het beste adviseren over de juiste manier van bekappen en eventueel beslaan. In periodes waarin de hoeven sneller groeien, kan een korter interval nodig zijn. Wanneer een hoef erg afbrokkelt, kan extra bescherming nodig zijn. Tijdelijk beslag of een andere vorm van hoefbescherming kan helpen om verder afbrokkelen te beperken. -
De hoeven bevochtigen?
Er wordt vaak gedacht dat droge en brokkelige hoeven vooral water nodig hebben. Het lijkt logisch om de hoeven dagelijks nat te maken of te weken. Toch laat onderzoek naar het vochtgehalte van paardenhoeven zien dat regelmatig weken niet tot nauwelijks invloed heeft op het vochtgehalte van de hoefwand. De zool kan daarentegen wel extra water opnemen. Hierdoor kan deze zachter worden en mogelijk gevoeliger worden voor druk, steentjes of kneuzingen. Het dagelijks weken van brokkelhoeven is dus geen structurele oplossing voor brokkelhoeven. -
Voeding en spijsvertering
Kijk eerst naar de basis, een compleet en uitgebalanceerd rantsoen met voldoende eiwit, aminozuren, vitaminen, mineralen en sporenelementen. En natuurlijk een goedwerkende spijsvertering die deze voedingsstoffen goed op kan nemen. Vervolgens zijn deze specifieke voedingsstoffen te adviseren voor de verbetering van de hoefkwaliteit:
- De hoefwand bestaat voor een groot deel uit keratine. Dit sterke, vezelige eiwit zorgt voor stevigheid, slijtvastheid en veerkracht. Om keratine te kunnen vormen, heeft een paard voldoende eiwitten en aminozuren nodig. Vooral zwavelhoudende aminozuren, zoals cysteïne en methionine, zijn belangrijk.
- Ook biotine, zink en koper spelen een belangrijke rol bij de vorming en kwaliteit van nieuw hoefhoorn. Onderzoeken laten zien dat biotinesuppletie de groei, hardheid en kwaliteit van nieuw hoefhoorn kan verbeteren, maar dat hiervoor maanden nodig zijn. -
Hoeven vetten of niet?
Hoefvet of hoefolie voedt de hoefwand niet van binnenuit en herstelt beschadigd hoefhoorn niet. De bestaande hoefwand bestaat namelijk uit dode, verhoornde cellen. Het vormt vooral een beschermend laagje aan de buitenkant en kan de hoef mooi laten glanzen. Hoefvet kan dus prima worden gebruikt om de buitenkant van de hoef te verzorgen, maar het maakt brokkelig hoefhoorn niet structureel sterker. Daarvoor blijven regelmatige hoefverzorging, passende belasting en een uitgebalanceerd rantsoen het belangrijkst.
HoofBoost bij brokkelhoeven!
Een supplement dat je goed kunt inzetten om het risico op brokkelhoeven te verkleinen en om te ondersteunen bij al aanwezige brokkelhoeven, is HoofBoost! (voorheen bekend als Hoef & Pees) HoofBoost bevat de Elastine-formule. Een slimme combinatie van o.a. biotine, diatomeeënaarde, kalkwier en calcium voor het behoud van veerkrachtige hoeven. Het draagt bij aan een goede hoornkwaliteit, een gezonde groei van de hoeven en ondersteunt de pezen bij zware belasting. Het draagt bij aan het behoud van een normale hoef- en peeskwaliteit, ondersteunt de aanmaak van bindweefsel, de hoornkwaliteit en de groei van de hoeven.
- Calcium helpt de levende cellen bij de kroonrand (van waaruit de hoef groeit) om goed te rijpen en stevig met elkaar te verbinden. Zo ondersteunt het de vorming van nieuw hoefhoorn, maar het is zelf geen bouwsteen van keratine. Calcium speelt een ondersteunende rol bij de celvernieuwing, celdeling en het verhoorningsproces (keratinisatie) in de hoef.
- Silicium is voornamelijk betrokken bij structuren in de hoef, zoals pezen en andere weefsels.
- Biotine ondersteunt de vorming van nieuw hoefhoorn. Het helpt ook bij de aanmaak van de vet- en eiwitlaag tussen de hoorncellen. Die laag werkt als cement tussen bakstenen en houdt de hoefwand stevig en compact. Bij een slechte tussenlaag kan de hoef makkelijker brokkelen of scheuren.
OerBalans als dagelijkse basis voor de hoeven
Voordat je specifiek gaat supplementeren, is het belangrijk om naar het volledige rantsoen van je paard te kijken. Met OerBalans geef je meteen dé basis qua vitaminen, mineralen, sporenelementen en kruiden die de gehele vitaliteit en daarbij ook zeker de hoeven ondersteunen. Het is de complete aanvulling op het rantsoen en voorkomt tekorten.
Heb geduld bij brokkelhoeven
Verwacht niet dat brokkelhoeven binnen enkele weken verdwijnen. Nieuw hoefhoorn moet vanaf de kroonrand helemaal naar beneden groeien voordat je het volledige resultaat kunt beoordelen. Het kan daarom maanden duren voordat een verbetering echt zichtbaar wordt.